Jedną z niepieniężnych form pomocy są:- usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania,
- specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania
Osobom, które z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymagają pomocy innych osób, a są jej pozbawione lub rodzina nie jest w stanie takiej pomocy zapewnić, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych sprawowanych w miejscu zamieszkania przyznawanych w drodze administracyjnej.
Usługi opiekuńcze sprawowane w miejscu zamieszkania obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem, a także dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności usługi świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem, w przypadku specjalistycznych usług opiekuńczych, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi.
Przy świadczeniu specjalistycznych usług opiekuńczych, zapewnia się dostosowanie ich do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, przy uwzględnieniu zaleceń lekarza w tym zakresie, oraz zapewnia się ich świadczenie przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem (Dz. U. Nr 115, poz. 728 z 2008r. ze zm.).
Zasady odpłatności za usługi opiekuńcze reguluje Uchwała Nr XLVII/518/2006 Rady Miasta Gniezna z dnia 12 kwietnia 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze, w tym specjalistyczne usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania, częściowego lub całkowitego zwolnienia od opłat, trybu pobierania opłat, z zakresu zadań własnych gminy (ze zmianami).
Odpłatność za świadczone usługi opiekuńcze i specjalistyczne usługi opiekuńcze, z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi, określa poniższa tabela:
| L.p. | Wysokość dochodu na osobę | Wskaźnik odpłatności w procentach za jedną godzinę usług dla: |
|
|
| Osób samotnie gospodarujących | Osób gospodarujących w rodzinie |
| 1 | Do wysokości 100% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej określonego w ustawie o pomocy społecznej | 0 % | 0 % |
| 2 | Ponad 100% do 160 % | 4% | 7% |
| 3 | Ponad 160 % do 210 % | 7% | 10% |
| 4 | Ponad 210 % do 250 % | 10% | 15% |
| 5 | Ponad 250 % do 260 % | 15% | 20% |
| 6 | Ponad 260 % do 270 % | 20% | 30% |
| 7 | Ponad 270 % do 290 % | 30% | 40% |
| 8 | Ponad 290 % do 300 % | 40% | 50% |
| 9 | Ponad 300 % do 320 % | 50% | 65% |
| 10 | Ponad 320 % do 340 % | 65% | 70% |
| 11 | Ponad 340 % do 360 % | 70% | 85% |
| 12 | Ponad 360 % do 380 % | 85% | 100% |
| 13 | Ponad 380 % | 100% | 100% |
Odpłatność za świadczone usługi opiekuńcze ustala się na podstawie dochodu strony lub rodziny oraz obowiązującej tabeli odpłatności.
Cena jednej roboczogodziny usług opiekuńczych i specjalistycznych usług opiekuńczych świadczonych przez gminę w ramach zadań własnych, która jest podstawą do naliczenia odpłatności za świadczenie usług wynosi 18,44 zł.
Istnieje możliwość zwolnienia częściowego lub całkowitego z odpłatności za usługi w przypadku udokumentowania wydatków klienta związanych z leczeniem, korzystaniem z co najmniej dwóch rodzajów usług, koniecznością ponoszenia opłat za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej, stratami z powodu wypadków losowych lub innych uzasadnionych przyczyn.